Heech fan Alds

Website Stichting Doarpswurk heeft de sterk verouderde en onveilige, voor ons gratis te gebruiken, website www.dorpsarchieven.nl inmiddels verwijderd. Of en waar ons archiefmateriaal in de toekomst op het internet te zien zal zijn zullen we t.z.t. in De Sylboade publiceren. Op www.friesfilmarchief.nl zijn oude films over Heeg te bekijken.

De wagenmakerij van Douwe Gerkes Walinga aan De Skatting 39 – Deel 3 – Slot

“Hilversum, oktober 1985. Herinneringen aan onze ouders opgesteld door Maaike Kuijper-Walinga, geb. 15 juli 1905 te Heeg (Friesland)”. Deze op papier vastgelegde herinneringen van de in 1999 overleden Maaike, een dochter van Douwe Gerkes Walinga, vormen de bron voor het vervolg van dit artikel.

Sipke, de jongste zoon, was inmiddels 17 jaar en heeft ook bij tussenpozen gewerkt en zijn opleiding ontvangen. Er moest meer werk komen komen en woonruimte voor het jonge gezin van Cees.

In 1936 kreeg Sije trouwplannen en nu kwam er een grote verandering. Het grote pand van Albertsma aan De Syl/Harinxmastrjitte is toen geruild voor de tweede woning aan De Skatting waar de familie Albertsma in trok. Sije en zijn vrouw Jansje gingen de kruidenierswinkel van Albertsma voortzetten. Ook de autoverhuur werd drukker en ook daar heeft Sije een groot aandeel in gehad. En ook Sipke die weer een poos in Heeg kwam werken vanuit Leeuwarden.

Tot helaas de oorlog in 1940 uitbrak en de zaak weer aan banden legde. Op 1 september 1940 is Douwe Gerkes Walinga na een korte ziekte overleden. Door de familie werd besloten de zaak aan Sije over te laten wat ten gevolge had dat Sye met z’n vrouw Jansje weer gingen wonen bij de wagenmakerij en  werd de kruidenierswinkel aan De Syl verkocht aan de firma De Jong in 1940/41. Moeder Grietje is toen naar Hilversum vertrokken en is gaan wonen bij haar nog ongetrouwde kinderen. Bij Maaike, de oudste dochter, en zoon Meye, en Hendrikje, de jongste dochter. Ook Sipke, de jongste zoon, vertrok vanuit Heeg naar zijn familieleden in Hilversum.

In 1942 is moeder Grietje na een korte ziekte overleden en is zij op het kerkhof in Heeg begraven naast haar man Douwe Gerkes. De oorlogsjaren zijn moeilijke jaren geweest voor het bedrijf. Sye heeft samen met Cees in Leeuwarden zo goed als mogelijk doorgewerkt. Zo is in Heeg gestopt met de wagenmakerij.  In 1946 is de zaak en woning verkocht aan een ± 3 jaar jongere broer van Douwe Gerkes: Sjoerd Gerkes Walinga die o.a. actief was in het veetransport. Zijn zoon Eeke ging hier later mee door aan De Skatting terwijl zijn zoon Gerke dat deed aan de Nijedyk. Met veel dank in het hart kunnen wij als kinderen terugzien op een werkzaam leven van onze vader en moeder Douwe Walinga en Grietje van der Meer. Daarvan ben ik, Maaike Walinga, bij dezen de tolk geweest.

Naschrift.

Hieronder nog een overzicht van werkzaamheden, producten en diensten door de jaren heen. Er werden houten boerenwagens, melkwagens voor vervoer van melkbussen van de boerderij naar de weg en andersom, kruiwagens, schoppen, harken, enz. vervaardigd. Het materiaal hiervoor, diverse soorten hout, werd ingekocht bij houtfirma’s in Groningen en IJlst. Ook werden er bomen gerooid, die lagen dan voor het huis in de sloot te verwateren en werden vervolgens met een praam door de Wymerts naar de zagerij in IJlst gebracht.  Het grote ijzerwerk zoals de ijzeren banden om de wielen werd door een smid gedaan. Voor het kleinere werk was een veldsmidse in de werkplaats aanwezig. Ook werden er schaatsen gemaakt en geslepen. Voor de rijwielhandel werd een gedeelte afgezonderd voor een etalage voor fietsen en de daarbij behorende benodigdheden. Er was destijds veel verhuur, niet iedereen kon een fiets kopen.

Dan de luxe autoverhuur en de daarvoor benodigde benzinepomp, waar ook andere bedrijven en particulieren gebruik van konden maken. Dan was er nog de de aanleg van elektriciteit waar veel ruimte voor nodig was boven de werkplaats al eerder genoemd. In de oorlog 1914-1918 kwam nog een broer van moeder Grietje over uit de “Wouden” en in Heeg te wonen, hij ging de boer op met handel in een kar, n.l. klompen en alle attributen die in de wagenmakerij werden gemaakt. Er zijn maar een paar namen bekend van personen die voor korte of langere tijd actief zijn geweest in het bedrijf: Naast vader Gerke en moeder Grietje hun zonen: (1) Gerke, (2) Cees, (3) Sye, (4) Meye en (5) Sipke. Als knechten o.a.: Lange Sjoerd, de langste tijd Kees Haringa, die niet tegen de poklucht kon en buiten werkte, en vele anderen.

 

Bij de foto’s:

Eerste foto, ± 1938, Sije Walinga met zijn vrouw Jansje voor de kruidenierswinkel.

Tweede foto, ± 1930, Sije Walinga naast de voor verhuur aangeschafte luxe auto.

Derde foto, ± 1935,  Douwe Gerkes Walinga en zijn vrouw Grietje van der Meer.

Met dank aan fam. Leenstra-Walinga te Gaastmeer voor het beschikbaar stellen van fotomateriaal en de op papier vastgelegde “Herinneringen aan onze ouders” van wijlen Maaike Douwes Kuijper-Walinga, waardoor we deze ruim 50-jarige historie over het wel en wee van de wagenmakerij van Douwe Gerkes Walinga aan De Skatting hebben kunnen publiceren.

Uw commentaar, aanvullingen of verbeteringen van onjuistheden zijn van harte welkom: email hidden; JavaScript is required

Info: Kees de Jong, Jan Hettinga, Piet van der Bank  en Piet Vlas

 

Presentatieavonden
Goed nieuws voor de liefhebbers van onze presentatieavonden. Met behulp van een beamer presenteren we op een groot scherm divers materiaal uit het “Heech fan âlds archief”.

Wanneer: Woensdagavond 27 februari 2019

Aanvang: 20:00 uur

Plaats: Mfc “It Heechhûs”, It Eilân 67, 8621 CT Heeg

Kosten: € 2,50 p.p./avond

Onderwerpen
O.a.: Nieuwe aanwinsten en de ± 37 min. durende Hegemer dorpsfilm uit 1968.

Website
Stichting Doarpswurk stopt met investeren in de sterk verouderde en onveilige, voor ons gratis te gebruiken, website www.dorpsarchieven.nl. Ons materiaal is inmiddels verwijderd. Of en waar ons archiefmateriaal in de toekomst op het internet te zien zal zijn zullen we t.z.t. in De Sylboade publiceren.

Op www.friesfilmarchief.nl zijn oude films over Heeg te bekijken.

De wagenmakerij van Douwe Gerkes Walinga aan De Skatting 39 – Deel 2
“Hilversum, oktober 1985. Herinneringen aan onze ouders opgesteld door Maaike Kuijper-Walinga, geb. 15 juli 1905 te Heeg (Friesland)”. Deze op papier vastgelegde herinneringen van de in 1999 overleden Maaike, een dochter van Douwe Gerkes Walinga, vormen de bron voor het vervolg van dit artikel.
De eigen woning was eenvoudig met een zolder als slaapgelegenheid, maar op de te verhuren woning werd een dakkapel met kamertje gemaakt. Naast de wagenmakerij was een ruimte waar wagens en karren voor de verhuur stonden. Veel schippers kwamen aan de wal om hun waren te koop aan te bieden en in het dorp uit te venten. In de werk-plaats werd ook ruimte gemaakt voor Douwe zijn broer Johannes die klompen voor eigen gezinnen en voor de verkoop maakte. De zaak breidde zich uit; veel werk ook van boeren uit de om-liggende dorpen. Er werd een grote knecht aangeno-men. Hoewel van boerenafkomst, werd mem Grietje in het vak opge-leid, n.l. verven van kruiwagens, landbouwartikelen en werktuigen. De jaren dat het gezin zich uitbreidde moest er één of andere bijverdienste worden gevonden. Er kwam een rijwielhandel bij en er werd ruimte vrijgemaakt voor het etaleren van fietsen voor de verkoop en verhuur. Zelfs motorfietsen kregen in 1916 een plaats. Oudste zoon Gerke kreeg hiervoor de verantwoording. In 1919 werd een luxe auto aangeschaft voor de verhuur. Na het afleggen van een proeve van bekwaamheid, nam Douwe Gerkes plaats achter het stuur.
Douwe Gerkes was toen 44 jaar en kreeg onder de veel jongere chauffeurs in de provincie de bijnaam: “De chauffeur met het sikje”.
In 1922 was de tweede zoon Cees 14 jaar en werd ook opgeleid in het wagenmakersvak en was hij de man die met de wagenmakerij nieuwe wegen insloeg.
Gerke was inmiddels in dienst en heeft daarna veel gewerkt aan de elektriciteit, waarvan de aanleg in Heeg in handen was van de firma Johs. Volkers & Zoon uit Sneek. Het materiaaldepot was toen ook in handen van Douwe Gerkes. Er is toen een bovenverdieping op de voorkant van de “garage” gebouwd voor al het elektramateriaal. Tevens een ruime kamer met grote ramen als naai- en leskamer voor dochter Maaike, inmiddels 17 jaar, die hiervoor een opleiding had ge-volgd in Sneek.
Zij was dus de 3e die meewerkte om in het onder-houd van het gezin te voorzien. Dat bestond toen uit elf kinderen waarvan er al 2 waren overleden en één getrouwd; Aaltje de oudste dochter. Gerke vertrok naar een garage in Sneek. Er werd toen een knecht ingehuurd voor de de aanleg van elektriciteit, n.l. ene Meyer met zijn gezin, die tevens de tweede woning huurde. Deze Meyer beviel slecht en vertrok na 2 jaar met een grote huurschuld. De afdeling elektriciteit is toen overgedaan aan de heer Cornelis Piso.
Vanaf 1923 kwam er veel werk in de wagenmakerij. Zoon Cees was toen 15 jaar, er kwamen machines vanwege de elektra. In de winter werd een voorraad gemaakt van boerenwagens en alle werktuigen en in het voorjaar op de markt in Sneek en Leeuwarden verkocht.
In 1926 kwamen ook de zonen Sije, 14 jaar, en Meije, 12 jaar, van school en in het bedrijf, na 5 jaar koos Meije voor het bakkersvak en vertrok naar Sondel. In 1928 werden er ook wagens op luchtbanden gemaakt.
De jaren ‘30 waren slecht voor zaken. Er kwam ook nog een tweede wagenmaker in het dorp, Steneker op de Nijedyk.
Het vervoer van de wagens naar de markt in Leeuwarden was duur, elke week met de boot. Zo werd besloten een ruimte in Leeuwarden te huren voor opslag, waarin Cees in samenwerking met zijn vader machines plaatste.

Bij de foto’s:
Eerste foto, gemaakt ± 1925, v.l.n.r.: Onbekende man met fiets, Douwe Gerkes Walinga, met zoon Seije, in de deuropening Douwe zijn vrouw Grietje.
Tweede foto: Hier staat Douwe Gerkes Walinga, in het midden, tussen een uitstalling van producten uit zijn wagenmakerij. Rechts een “Standard” benzinepomp, dan het Gereformeerd Armhuis waar Douwe Gerkes ooit is begonnen in de bijbehorende stal. Ervoor geparkeerd de in 1919 aangeschafte luxe auto.
Deel 3 in de volgende Sylboade.

Uw commentaar, aanvullingen of verbeteringen van onjuistheden zijn van harte welkom:
email hidden; JavaScript is required

Info: Kees de Jong, Jan Hettinga,
Piet van der Bank, Piet Vlas

Nieuws van Stichting “Heech fan alds”

11 december 2018

Presentatieavonden. Goed nieuws voor de liefhebbers van onze presentatieavonden. Met behulp van een beamer presenteren we op een groot scherm divers materiaal uit het “Heech fan âlds archief”. Wanneer:     Woensdagavond 23 januari 2019 Aanvang:     20:00 uur Plaats:         Mfc “It Heechhûs”, It Eilân 67, 8621 CT Heeg Kosten:        € 2,50 p.p./avond Onderwerpen O.a.: Nieuwe aanwinsten, Boerenleven […]

Lees het volledige artikel →

Nieuws van Stichting “Heech fan alds”

20 november 2018

Presentatieavonden Goed nieuws voor de liefhebbers van onze presentatieavonden. Met behulp van een beamer presenteren we op een groot scherm divers materiaal uit het “Heech fan âlds archief”. Wanneer:     Woensdagavond 14 november 2018 Aanvang:     20:00 uur Plaats:         Mfc “It Heechhûs”, It Eilân 67, 8621 CT Heeg Kosten:        € 2,50 p.p./avond Onderwerpen O.a.: Nieuwe aanwinsten, Bijzondere […]

Lees het volledige artikel →

Nieuws van Stichting “Heech fan alds”

21 oktober 2018

Presentatieavonden De groeiende belangstelling voor onze presentatieavonden heeft ons doen besluiten om ook voor het komende na- en voorjaar voorlopig weer een 4-tal avonden te plannen. Met behulp van een beamer presenteren we op een groot scherm divers materiaal uit het “Heech fan âlds archief”. Onderwerpen Meestal beginnen we met het vertonen van recent binnengekomen […]

Lees het volledige artikel →

Uit het archief van Stichting “Heech fan Alds”

13 september 2018

Terug in de tijd op It Eilân – II Na jaren van plannen maken voltrekken zich nu grote veranderingen op het zuidwestelijke deel van It Eilân: Jachthaven Foekema is verdwenen en daarmee ook de gebouwen waar “Jachtwerf Heeg” van Gerrit Gerritsma jarenlang onderdak vond. Jachthaven Foekema – 1969 In het midden op deze luchtfoto is […]

Lees het volledige artikel →

Uit het archief van Stichting Heech fan Alds

10 juli 2018

Terug in de tijd op It Eilân Na jaren van plannen maken voltrekken zich nu grote veranderingen op het zuidwestelijke deel van It Eilân: Jachthaven Foekema is verdwenen en daarmee ook de gebouwen waar “Jachtwerf Heeg” van Gerrit Gerritsma jarenlang onderdak vond. Het ontstaan van Jachtwerf Heeg. In de veertiger jaren van de vorige eeuw […]

Lees het volledige artikel →

Heech fan Alds 1950

8 juni 2018

Hy wie in man mei in kwatte achternamme, de Bock hjitte hy, en dat is no tefallig ek de namme fan in mantsje geit, dy neame se ek in bok. No hie de Bock ek wol wat mei bisten, hy gie earder de boer op om dêrfoar de kreupele kij de poaten te bekappen, en […]

Lees het volledige artikel →

Uit het archief van Stichting Heech fan Alds

8 juni 2018

25-jarig regeringsjubileum van H.M. Koningin Wilhelmina Ter gelegenheid hiervan was er feest in Heeg op 12 en 13 september 1923. Op pagina 3 van het programmaboekje lezen we: ‘Feestelijkheden op Woensdag 12 Sept. 1923. 81/2 uur. Opening der feesten door KLOKGELUI. Aankondiging van de herdenking van het Regeerings Jubileumjubileum onzer geëerbiedigde Koningin, H.M. Wilhelmina aan […]

Lees het volledige artikel →

Uit het archief van Stichting “Heech fan alds”

16 mei 2018

  25-jarig regeringsjubileum van H.M. Koningin Wilhelmina Ter gelegenheid hiervan was er feest in Heeg op 12 en 13 september 1923. Een Feest-comité, bestaande uit 25 personen, gaf een 15 cent kostende ‘Feestgids’ uit. Op de eerste 12 pagina’s informatie over het feestprogramma, op pagina 13 en 14 een ‘Lijst van personen en firma’s die […]

Lees het volledige artikel →