Natuerlik Nijs

Wildcamera. Net als vorig jaar waren er ook in 2017 drie legsels van een paartje ijsvogels in de oeverzwaluwwand. Het eerste en derde legsel in nestgat 12 van plaat 5, het tweede in gat 4 van plaat 9. Vredig naast de oeverzwaluwen. Slechts een paar keer werd een in het nestgat vliegende oeverzwaluw door een ijsvogel (iisfûgel) tot aan de deur gevolgd. Volgens inschatting meer uit nieuwsgierigheid dan uit vijandigheid.
Na twee jaren van niks nu dus weer 35 bezette nestgaten van de oeverzwaluw (ierdswel). Wat een prachtige drukte voor de wand. Pas op 8 juni werd er druk gegraven; in 26 gaten.
Door deze late aanvangsdatum zijn de meesten niet verder dan hooguit twee legsels gekomen.
Om eventuele predators te kunnen betrappen – want waarom bleven de oeverzwaluwen weg – werd dit jaar een wildcamera geplaatst. Op een paal boven water. Ook vogels ontkomen niet aan bewakingscamera’s, maar predators zijn op de foto’s niet te zien. De wildcamera heeft vele honderden foto’s genomen en knipt bij elke beweging, ook bij bewegend riet, honderden.

Een loopje. Een loopje door het Heempark doet de zinnen even verzetten. Ondanks dat hoor je zeggen dat er niet veel rondlopen. ‘Ja, mensen met een hond’. Nou ja, behalve tijdens de werkzaamheden op de natuurwerkdagen dan. Wel mooi voor een natuurgebied trouwens, dat het er rustig is. Maar al zie je tussen de bladeren en rietstengels dan niet veel vogels, ze zijn er wel degelijk. In het voorjaar zijn ze volop te horen en elke soort zingt zijn eigen onmiskenbaar liedje. Leer hun geluid en u ziet meer.
Het afgelopen jaar telde het Heempark Heech het hoogste aantal soorten broedvogels sinds het gereed komen in 1999: maar liefst 50 soorten! Dat veel van deze vogels in de rietkragen of in het struweel langs de paden broeden en schuilen zou genoeg moeten zijn honden hier het hele jaar aangelijnd te houden. Een verplichting in het Heempark. Toch is dit lang niet altijd het geval.
Om meer over vogels, hun biotoop en hun geluiden te weten te komen gaat er op sovon.nl, vogelgeluid.nl of vogelbescherming.nl een wereld voor u open.

Broedresultaten Heempark 2017. Roerdomp: 1, grauwe gans: 5, nijlgans: 1, bergeend: 3, krakeend: 2, wilde eend: 17, soepeend: 5, kuifeend: 2, sperwer: 1, buizerd: 1, waterhoen: 7, meerkoet: 5, scholekster: 1, holenduif: 2, houtduif: 14, turkse tortel: 4, koekoek: 1, ransuil: 1, ijsvogel: 1, grote bonte specht: 1, oeverzwaluw: 35, witte kwikstaart: 1, winterkoning: 18, heggenmus: 2, roodborst: 1, zwarte roodstaart: 1, merel: 14, zanglijster: 5, rietzanger: 6, bosrietzanger: 3, spotvogel: 5, braamsluiper: 5, grasmus: 2, tuinfluiter: 8, zwartkop: 17, tjiftjaf: 20, fitis: 13, staartmees: 1, pimpelmees: 6, koolmees: 16, boomkruiper: 1, gaai: 3, ekster: 5, kauw: 2, zwarte kraai: 3, spreeuw: 2, huismus: 4, ringmus; 1, vink: 5, groenling: 2.

WWW. Op www.heemparkheeg.nl zijn de totalen broedgevallen vanaf 2002 te bekijken. Ook is hierop een lange plantenlijst te vinden. En met een moderne telefoon kunt u op pad langs de QR codes die aan de bomen zijn vastgemaakt. Informatie hierover, over de bijenstal, de boomgaard, rondleiding en andere wetenswaardigheden is op de website te vinden. Het kan niet op. Naast een bezoek aan het Heempark is dus ook een digitaal bezoek de moeite waard om te bezoeken.

H.A.

 

 

 

Het was in 2008 een sensatie: er zat een paartje ijsvogels bij de oeverzwaluwwand! Tijdens het volstoppen met zand van de nestgaten – oeverzwaluwen willen zelf een nieuwe nestgang graven – hielden ze ook ons in de gaten. Het paartje groef en prikte met hun snavel in bijna alle gaten en koos tenslotte een gat uit. De iets later arriverende en niet honkvaste oeverzwaluwen hielden het dat jaar voor gezien. Waarom was onduidelijk, omdat ze elkaar niet lijken te bijten. In 2009 echter zaten een paartje ijsvogels (iisfûgels) en 49 paartjes oeverzwaluwen (ierdswellen) gebroederlijk naast elkaar te broeden. Het kon dus wel. De daarop volgende strenge winter heeft veel ijsvogelslachtoffers gemaakt en sindsdien waren ze verdwenen, tot dit jaar. Op 5 maart werd weer een paartje bij de wand waargenomen en werkelijk in alle 108 gaten werd door hen geprikt en gegraven. Zelfs toen er een nestgat uitgekozen was en beide om de beurt lang en breed zaten te broeden gingen ze hiermee door.

ijsvogel

ijsvogel

Ongenietbaar? Ze bedienden zich van de luxe van twee voordeuren naar hun nest en de schuin en laag boven het water in de grond gestoken takken werden gebruikt als rust-, wacht- en visplaats. Daar werden ze geregeld geschoten door fotografen. Begin april zaten ze op eieren en halverwege augustus waren ze nog druk aan het voeren. Met een broedduur van 18–21 dagen en een nestjongenperiode van 22–28 dagen is het vrijwel zeker dat er drie legsels (4–8 eieren) waren. In november werden de ijsvogels nog steeds gezien. Hun naam heeft overigens niets met ijs te maken. Die komt van het Germaanse ‘eisenvogel’, ijzervogel, wat verwijst naar de metaalblauwe kleur. Het vlees van de blauwe flits schijnt overigens ongenietbaar te zijn. Dat moet iemand dus geproefd hebben. Het is ‘een wondere wereld’, zou Chriet Titulaer wel hebben gezegd.

De oeverzwaluwen hebben in juni nog wel in 22 gaten gegraven, maar niet gebroed. Vorig jaar broedde er slechts 1 paartje, twee jaar daarvoor 28. Hoogtepunt was 2007 met 61 bezette nestgaten.

Broedresultaten 2015 Heempark Heech: 12 hectare: 48 soorten. Grauwe Gans 3, Nijlgans 1, Bergeend 4, Krakeend 4, Wilde Eend 16, Soepeend 3, Kuifeend 4, Sperwer 1, Fazant 2, Waterral 1, Waterhoen 9, Meerkoet 10, Scholekster 1, Holenduif 1, Houtduif 18, Turkse Tortel 7, Koekoek 1, Ransuil 3, IJsvogel 1, Grote Bonte Specht 1, Witte Kwikstaart 2, Winterkoning 23, Heggenmus 5, Zwarte Roodstaart 2, Merel 24, Zanglijster 5, Rietzanger 2, Bosrietzanger 4, Kleine Karekiet 6, Spotvogel 5, Braamsluiper 3, Grasmus 2, Tuinfluiter 10, Zwartkop 22, Tjiftjaf 18, Fitis 23, Pimpelmees 5, Koolmees 25, Gaai 2, Ekster 6, Kauw 1, Zwarte Kraai 3, Spreeuw 1, Huismus 2, Vink 6, Groenling 3, Putter 1 en Rietgors 3.

ransuil

ransuil

Stormschade. Een van de drie paartjes ransuilen (hoarnûlen) bezetten een oud kraaiennest dat in de storm van 29/30 maart finaal uit de boom werd geblazen. Anders dan bij mensen, bleef dit paar juist bij elkaar voor de tweede leg. Een oud eksternest werd hun nieuwe en smeet drie jongen op, die zich in juni geregeld lieten horen. Wat een prachtig geluid, dat van het voorjaar.

H.A.

 

Natuerlik Nijs

7 oktober 2013

BMP inventarisatie van Heempark Heech 2013. In het voorjaar is er in het Heempark verwachtingsvol een huiszwaluwtil geplaatst en daar hebben, ondanks gebruik van lokgeluid en het nat houden van aangevoerde klei, geen zwaluwen gebroed. Helaas. Maar, in eenzelfde soort til in gelijke situatie in Surhuisterveen zaten eind mei 5 paartjes, dus wie weet volgend […]

Lees het volledige artikel →

Natuerlik, Nijs

7 november 2012

Nieuwe oeverzwaluwwand. In de natte verbindingzone tussen de Hegemer Mar en de Idzegeaster Poel en dichtbij het gemaal aan De Burd is een oeverzwaluwwand gerealiseerd. Een mooie samenwerking tussen Staatsbosbeheer en Fûgelwacht De Gaastmar.

Lees het volledige artikel →

Natuerlik, Nijs

4 september 2012

Biotoop verkwanseld. Als iemand in een groene tuin een vogelhuisje ophangt duurt het vaak maar even of er zit al een nieuwsgierige koolmees in te loeren. Een nieuwe

Lees het volledige artikel →

Natuerlik, Nijs

3 juli 2012

Allernijs. Bercheinen (bergeenden) briede elk jier yn keunstnêsten op it fûgeleilân en meastentiids  binne der trije beset. Op 3 juni wie der in pearke mei 13 jongen te sjen. De koekoek (koekoek) in het Heempark riep van ’s morgens vroeg tot ’s avonds laat en er waren mensen die zich hieraan vreemd genoeg begonnen te […]

Lees het volledige artikel →

Natuerlik Nijs

6 juni 2012

Allernijs. En dan hoor je weer eens een minister zeggen dat ze wel dan 90 uur per week werken. Voor iemand die in de bouw werkt is het niet ongewoon om op 5 uur op te staan en voor zessen van huis te gaan. Hij begint om 7 uur, heeft totaal 1 uur pauze, rijdt […]

Lees het volledige artikel →

Natuerlik, Nijs

3 mei 2012

Allernijs. Bij het schoonmaken van de kunstnesten van de bergeenden (bercheinen) op het vogeleiland, lag in een van de nesten het kadaver van een zwarte kraai (krie) bovenop de lege doppen van de uitgekomen eieren. Wie of wat of hoe stond er niet bij. * Neffens ûndersyk binne de piken fan de earste leg it […]

Lees het volledige artikel →

Natuerlik Nijs

19 april 2012

Allernijs. Elk jaar broedt er een scholeksterpaar (strânljippearke) bovenop de zwaluwwand in het Heempark. Op de vroege ochtend van 24/2 liet hij horen dat hij weer gearriveerd was. * It falt geef Frysk pratende Friezen fuort en mei kromme teannen op at ien it oer ‘litte dwaan’ hat, mar it falt net geef Frysk pratende […]

Lees het volledige artikel →

Natuerlik Nijs

7 maart 2012

Moai begjin. Earste wike jannewaris: sensaasje, stoarm en heech wetter. Polderdiken rinne oer en op guon plakken strûpt it Fryske lân der ûnder, greppels en sleatten steane sljuchtfol wetter. It Wouda-gemaal draait op folle krêft, al rikket de piip net mear. Heech wetter yn de winter is in byld fan ús jeugd, it Fryslân fan […]

Lees het volledige artikel →