Natuur in en om Heeg

Heempark Heeg

29 november 2020

in Natuur in en om Heeg

Heempark Heeg biedt buitenklussen aan voor thuiswerkers

Voor iedereen die door al het thuiswerk behoefte heeft aan buitenactiviteiten, biedt Heempark Heeg dit najaar klussen in de natuur aan. Een ochtend in de buitenlucht de spieren aan het werk zetten kan goed helpen tegen de malaise die veel thuiswerkers ervaren. In klein gezelschap pakken we op deze momenten een overzichtelijke klus aan, zoals het wegzagen van dood hout of het knotten van wilgen.

Belangstellenden worden ingedeeld in groepjes van maximaal vier personen voor enkele uren per week of maand. In deze groepjes draait een van de leden van ons ervaren team van vrijwilligers mee ter begeleiding. De werkzaamheden in het Heempark lopen uiteen van zagen tot slepen en snoeien.

Met een email aan het Heempark email hidden; JavaScript is required kun je je aanmelden en aangeven welke momenten je graag komt. Buiten bezig zijn is goed voor je gezondheid, fysiek en mentaal. Vanzelfsprekend houden we steeds rekening met de corona-voorschriften van het RIVM. Om deze redenen vervalt dit jaar de Natuurwerkdag (ieder jaar op de eerste zaterdag van november), maar op deze manier kun je toch lekker buiten aan het werk.

BMP 2020. Na het broedseizoen heeft de autocluster van de Sovon via een druk op de knop bepaald dat in het Heempark 47 soorten vogels een territorium hebben gehad. Het Broedvogel Monitoring Project is een aanname van broedgevallen. Het tellen gaat voornamelijk op gehoor en kan zodoende zonder verstoring. De zang, alleen de mannetjes zingen, is om een vrouwtje te lokken en om zijn territorium aan te geven. Een telronde begint voor de zon opkomt en neemt zo’n 2 tot 3 uur in beslag, en dat 10 keer van 15/3 tot 27/6. Vroeger was het bepalen van het aantal broedgevallen nogal een tijdrovende bezigheid. De laatste jaren gaat de teller met de Sovon Avimap-app op de telefoon op pad en zet een stip op de kaart waar men welke vogel hoort of territoriaal gedrag waarneemt. En vult de broedcode in. Een kind kan de was doen. Alleen de verschillende vogelgeluiden nog even uit het hoofd leren.

Het aantal territoria in 2020: Grauwe Gans: 4, Bergeend: 4, Krakeend: 5, Wilde Eend: 16, Soepeend: 6, Kuifeend: 1, Sperwer: 1, Boomvalk: 1, Waterral: 1, Waterhoen: 7, Meerkoet: 7, Scholekster: 1, Holenduif: 2, Houtduif: 12, Turkse Tortel: 4, Koekoek: 1, Steenuil: 1, Ransuil: 2, IJsvogel: 1, Grote Bonte Specht: 2, Witte Kwikstaart: 1, Winterkoning: 18, Heggenmus: 3, Roodborst: 2, Zwarte Roodstaart: 1, Merel: 15, Zanglijster: 3, Rietzanger: 3, Bosrietzanger: 4, Spotvogel: 2, Braamsluiper: 5, Grasmus: 2, Tuinfluiter: 6, Zwartkop: 18, Tjiftjaf: 18, Fitis: 10, Pimpelmees: 11, Koolmees: 16, Gaai: 2, Ekster: 2, Kauw: 1, Zwarte Kraai: 3, Huismus: 6, Vink: 8, Groenling: 1, Putter: 1 en Rietgors: 1.

Nieuwe soorten. Het Heempark verandert en de aanwezige vogelsoorten gaan daarin mee. Dit jaar 2 nieuwe soorten, bijzondere. Voor het eerst liet een paartje steenuilen (stienûlen) zich zien en horen. Er is geen nestbouw gesignaleerd, maar door hun aanwezigheid van 23/3 tot 9/5 is het wel een aangenomen territorium. En nog een bijzondere soort: blauwe wikels. Boomvalken arriveren laat en jongen kunnen tot in augustus uitvliegen. Ze gebruiken oude ekster- en kraaiennesten. Vaak een alarmerend mannetje, later het jagend paartje, alles wees op een broedgeval. Het is een moeilijk te lokaliseren soort, maar er is wel een sterk vermoeden waar. Nu beide soorten het hier ontdekt hebben, volgend jaar maar weer.

Stopwerk. Oeverzwaluwen (ierdswellen) zijn even geweest, maar hebben om onduidelijke redenen niet doorgezet. De prachtige ijsvogels (iisfûgels) daarentegen hebben drie keer gebroed. Sinds maart bij de wand en eind juli doken ze nog met visjes het nestgat in en zijn er jongen. Elk jaar moeten de gaten voor de oeverzwaluwen worden gevuld. Omdat de ijsvogel na het stopwerk weer in bijna alle gaten gaat graven, is de afgelopen jaren gewacht tot deze had gekozen. En dan er nog maar een keer bij langs. Er werd meerdere jaren gebroederlijk gebroed, maar misschien is dat drukke graafgedrag toch een beletsel voor de zwaluwen. Uit wanhoop speelde weleens de gedachte om tijdens dit stopwerk ook hun nestgat dicht te stoppen. En dan flink aanstampen, het is een oeverzwaluwwand ja? Wellicht blijft bij elk legsel zijn drang tot graven, puur voor het vrouwtje. Maar ook voor haar hoeft zoiets niet, voor het derde jaar gebruikt ze hetzelfde nestgat. Naast en bij succesvolle zwaluwwanden staan vrijwel geen bomen. Misschien moet er wat gesnoeid worden en er kan een boom met wortel en al omgetrokken worden als alternatieve nestplaats voor de ijsvogels.

Pesticiden. Het was landelijk nieuws: mensen was op sociale media gevraagd om in het voorjaar geborstelde honden- en kattenhaar in de heg te steken. Goed bedoeld, zodat vogels het als nestmateriaal konden gebruiken. Maar de op huisdieren gebruikte chemische anti-vlooienmiddelen blijken zelfs een half jaar na gebruik nog te werken. Als deze haren contact met de kale huid van jonge kool- en pimpelmeesjongen maken, veroorzaakt dit niet alleen brandwonden, maar heeft vaak de dood van de kwetsbare jongen tot gevolg. Wij kregen meldingen van dode jongen in nestkasten vol met haar. Ook bij ons thuis was dat het geval.

Allerlei. Op het vogeleiland heeft een ransuil (hoarnûle) zitten broeden. Tegen de tijd dat er jongen zouden moeten zijn werd het echter stil. De ransuil die in het noorden zat kwam niet tot broeden. Geen waarnemingen meer, geen roepjes meer in de schemer, niets. Vogelringers wisten het al: dit jaar veel verlaten nesten en weinig ransuiljongen. Waarschijnlijk te weinig muizen. Allemaal verdronken? * Bij het ringen van de sperwerjongen op 11 juli bleken er 3 mannen en 1 vrouw in het nest te zitten. Dit was het tweede gebouwde nest van de sperwerouders, het eerste was in een storm verwaaid. De jongen waren gezond en goed op gewicht. *  Op 19 juli waren er nóg 4 sperwers (sparwers) op het schiereiland, jagend en roepend boven de grote vijver. Dit waren sperwers met 2 ongeringde jongen die elders hadden gebroed en hier foerageerden.

Gekaapt. De bergeenden-kast voor de zwaluwwand was al eens bezocht door een bergeend (berchein). Maar een brutale wilde eend (bretale wylde ein) was haar een slag voor. Ma bergeend kwam nog wel eens langs om te kijken welk nest haar nest had ingepikt, maar moest op haar beurt wachten voor zij haar intrede kon maken. Hierdoor waren ze wat aan de late kant, maar uiteindelijk konden ook hun jongen uit de kast komen. Zo jong al.

Blauw. Wat een prachtig blauwe lucht in het broedseizoen. Witte wolken, daarachter de felle zon, bijna onwerkelijk. Zo blauw als het alleen vroeger kon zijn. De regering pompte er vervolgens miljarden in om mensen zo snel mogelijk weer in die blauwe lucht te krijgen. Dat wilde toch iedereen? Grijs wordt het nieuwe blauw. Maar er komt een vliegtaks. Iemand die meer vliegt betaalt dan meer. Zo draagt ieder naar vermogen bij aan het milieu. Toch?

BOA’s. Even leek het wel of bijna niemand zich iets aantrok van het aanlijngebod in het Heempark. Tijdens het broedseizoen kwamen hondenmensen, zelfs zonder lijn, naar het Heempark om ze vrij te laten graven en rennen. Een bedreiging voor in de struiken broedende vogels en daar levende zoogdieren. Huisdieren, honden zowel als katten, worden in rangorder niet zelden ver boven de vrije natuur geplaatst. Enkelen vinden dat hun hond hier best los mag lopen. Ook zijn er mensen die juist hierdoor het Heempark mijden.

“Dit moet frustrerend voor jullie werken”, zoals een hondenuitlaatster met excuses opmerkte. In het Heempark staat voorop dat zoveel mogelijk soorten vogels hier veilig moeten kunnen broeden. Loslopende honden horen daar niet bij. Als door een wonder kwamen er ineens handhavende BOA’s op patrouille. Vanaf toen werd het minder. Minder. Gelukkig zijn er zijn mensen die hun hond altijd vast hebben, uit respect voor dit mooie natuur- en wandelgebied.

H.A.


 

De Tussentuin

14 mei 2020

De Tussentuin: dorpstuinieren op het volkstuincomplex Midden in de hectiek van lege winkelschappen en vol gehamsterde koelkasten startte de dorpstuingroep van Duurzaam Heeg half maart met een gemeenschapstuin op het volkstuincomplex. Met een flink aangepast samenwerkregime werd in klein comité gewerkt aan het plantklaar maken van 750 m2 tuin. De dorpstuingroep heeft alle vrijgevallen kavels […]

Lees het volledige artikel →

Kranten gedumpt in het Heempark

11 februari 2020

  Regelmatig worden er grote partijen Sneeker Nieuwsbladen gedumpt in het heempark. Dat is om meerdere redenen erg vervelend: U krijgt uw krant niet. De bezorgers van deze kranten worden betaald, zonder dat zij hun werk gedaan hebben. De vrijwilligers van het heempark kunnen opdraaien voor het opruimen van deze rommel. Het aanspreken van de […]

Lees het volledige artikel →

Heempark Natuurwerkdag 2019

14 oktober 2019

  NATUURWERKDAG 2019 Zaterdag  2 november organiseert Heempark Heeg weer de jaarlijkse Natuurwerkdag in het Heempark van Heeg. We doen dat samen met Landschapsbeheer Friesland, die zorgt voor voldoende gereedschap en publiciteit. Deze dag start om 10.00 en duurt ongeveer tot 15.00. We verzamelen bij het gebouw Natura aan de Simmerkrite 15 en we beginnen […]

Lees het volledige artikel →

Er was eens een illegale speelplek in het Heempark

17 september 2019

Er werd een hokje gebouwd in het Heempark van palen die steun hadden gegeven aan jong geplante bomen, maar overbodig werden door het groeien van die bomen. Dit hokje werd het begin van een speelplekje voor jonge kinderen. Daar kwam een schommel bij, en een uitkijkpost op de hoge modderbult, en van boven naar beneden […]

Lees het volledige artikel →

Koolzaadweide voor de bijen

17 mei 2019

  De hongerige bijen van Heeg haalden de afgelopen weken alle lokale voorpagina’s, toen vrijwilligers van het Heempark voor het oog van de camera’s ruim twee hectare bloemenweide voor ze inzaaiden. De honingbijen en de wilde bijen in onze omgeving kunnen niet genoeg nectar vinden omdat er steeds minder bomen en tuinen met bloeiende bloemen […]

Lees het volledige artikel →

Heb jij Groen(t)e Vingers?

7 april 2019

  Zit je weleens te dromen over het kweken van je eigen groente en fruit. Om straks je eigen aardbeien te plukken of een stonk boerenkool van de tuin te halen voor de stamppot. Dan is dit je kans. Wij stellen als Volkstuinvereniging Heeg dit jaar meerdere kleine perceeltjes gratis beschikbaar om het je zelf […]

Lees het volledige artikel →

‘Heechspul’: kunst in het Heempark

11 maart 2019

Niet alleen de natuur begint te bloeien in het Heempark… dit voorjaar groeien er ook kunstwerken in het Heempark. Derdejaarsstudenten van de kunstacademie Leeuwarden werken er sinds begin februari iedere vrijdag aan het project “Heechspul”.  Zij worden begeleid door Gerrit Terpstra (Heeg) en Ruth Vulto Gaube (Workum). Iedere student is aan de slag gegaan met […]

Lees het volledige artikel →

Vogels in Heempark Heeg 2018

21 oktober 2018

Op 7 juli jl. een rondje door het Heempark gemaakt met onze gasten uit Rheden. Voor de ruit van de onderwaterkijkhut zwemmen roodvoorntjes en baarsjes. Plots doet een vrouw sperwer een aanval op een oeverzwaluw. Dit mislukt, ook tijdens een tweede aanval grijpt ze mis. Ze rust uit in een boom op het schiereiland. Even […]

Lees het volledige artikel →