Palingaak

Zaterdagochtend 15 juni kwam het met bakken uit de hemel. Het leek zelfs te stormen toen de schippers van de klassieke Lemmer aak, botter en Staverse jol afmeerden in de oude haven van Heeg. Ook de boeiers, Friese jachten en tjotters van de Friese Tjottervloot moesten zich door storm en regen worstelen. Maar toen Jack van den Berg het programma volgens schema opende, brak de zon door en werd het een prachtige middag.

19de Eeuw herleefd. Het leek wel weer negentiende eeuws: aan de wal lagen een botter met een palingrokerij aan boord en een aak, die nadat de aangeleverde paling in de bun van de palingaak was overgeladen, haar netten te drogen hing. Het Lemmer Wivenkoor zorgde voor de sfeer, die past bij de dramatiek van een vertrekkend schip. Terwijl de aak was geladen met levende paling en de bemanning van de palingaak Korneliske Ykes II was ingescheept, checkte Jack of het schip in goede conditie is voor de tocht naar London bij de drie schippers Rinus Grondsma, Johannes Hobma en Maarten Stuurman. Daarna vond een officieel gedeelte plaats met, zoals het aangekondigd stond, korte, bemoedigende toespraken voor de bemanning.

Van burgemeester naar burgemeester Jan Willem Hoorn, voorzitter van de Stichting De Palingaak, opende de rij. Er werd een foto uit 1930 getoond met de originele Korneliske Ykes aan de Dutch Mooring in London, bedoeld voor Lord Mayor van London. Ook werd de krans aan boord gebracht, die op woensdag 26 juni in London zal worden gelegd ter nagedachtenis van bemanningsleden op palingaken, die zijn overleden. Die krans wordt voor oud schippers gelegd (zoals Wiebe Mulder, die de laatste schipper op de originele Korneliske Ykes was), maar ook voor Sybren van de Meer en Bertus Roodhof, die nog zo recent schipper op Korneliske Ykes II waren. Ook werden enkele regels voorgelezen uit de brief van het Koningshuis, waarin de bemanning een behouden vaart wordt gewenst. Johannes Kramer, gedeputeerde van de Provincie Fryslân, bracht geboeid zijn passie voor de cultuurhistorie en duurzame visserij over en complimenteerde Heeg met dit grootse evenement. De voorzitter van Plaatselijk Belang, John van de Velden, overhandigde locoburgemeester Mark de Man de bijlbrief, die straks in London, samen met de ingelijste foto, aan de Lord Mayor van London City wordt aangeboden. Hij werd onderbroken door oude palinghandelaren Oanne en Folkert Visser, die opeens herleefden en uit de ramen hingen. Zij gingen kort hun tweestrijd aan over de bedrijfsvoering van de palinghandel, zoals dat zo prachtig in het toneelstuk van Gerard van der Laan tot uitdrukking kwam.  Vijf avonden is het toneelstuk van de palingvissers opgevoerd: vijf avonden meer dan uitverkocht.

Terug naar de bijlbrief: daarmee werd het eigendom van het schip bevestigd, alsmede de rechten voor het transport van de lading. In dit geval is de bijlbrief ondertekend door de burgemeester van Sudwest Fryslân, Jannewietske de Vries. De logoburgemeester nam de brief in ontvangst en gaf hem door aan de (hoofd)schipper van de palingaak, Maarten Stuurman. Mark de Man onderstreepte de woorden van de gedeputeerde door in te gaan op de rijke geschiedenis van Heeg met de palinghandel op London en hoe prachtig dat nu weer tot leven wordt gebracht.

Toespraken (foto: Jikke Cats)

Startschot Vanaf het Statenjacht werd door Johannes Kramer en Mark de Man met kanonschoten het vertreksein gegeven. Met de witte zakdoekjes zwaaiden honderden belangstellenden de aak uit, gevolgd door het Statenjacht en een stoet van klassieke schepen en suppende waternymphen. Op het meer werd de bemanning verrast met een hartverwarmende vloot van toeterende en uitzwaaiende optimisten. Een prachtige actie van de Jeugdcommissie van de WSH. En toen ging het zeil omhoog en met een stevige bries maakte Korneliske Ykes II zich uit de voeten van de begeleidende vloot.

Na afloop werd Jack van den Berg door menigeen gecomplimenteerd met de manier, waarop hij deze dag had georganiseerd: het werd een feestelijk afscheid met sentimentele gevoelens. Maar ook de bijdragen van de andere leden van het London-comité dienen gemeld te worden. Hans Ritzema zorgde voor de (verzekerings)technische aspecten van deze tocht over de Noordzee en Klaas Smit voor de publiciteit, vooraf, tijdens de reis, in London, terugvarend en straks na afloop. En alle waardering voor degenen, die de reis voor ons mogelijk hebben gemaakt: Friesland Vaart, De Zuidwesthoek, P.W.Janssen Fonds, Coop, Stentec, Miedema Sails, Veenstra Schilders, Wajer, Duwako, Radio Holland, Piersma, Restaurant De Watersport, De Jong Watersport en natuurlijk alle donateurs van zeemijlen.

Over de Noordzee De tocht naar London is inmiddels voorspoedig verlopen. Langs de Nederlandse kust is vanaf Den Helder naar beneden gekruist tot aan Callantsoog. Vandaar is de oversteek gemaakt naar Norwich, om op 20 juni de Theems op te kunnen varen. In London wacht een enerverend programma van 22 t/m 28 juni. De aak wordt rond 7/8 juli terug verwacht in Heeg. In de volgende Sylboade zullen we verslag doen van wat er in London allemaal is gebeurd, alsmede over de heen- en terugreis.

                                                                                                                                                               Bemanning in London

Vertrekevenement. Zaterdag 15 juni: een unieke dag met een groots evenement in Heeg. Rond 15.00 uur zal de palingaak Korneliske Ykes II haar tocht met levende paling naar London aanvangen. We zorgen ervoor dat iedereen een blijvende herinnering overhoudt aan die dag. Wat zou het mooi zijn dat heel Heeg hiervoor uitloopt en vanaf De Syl de palingaak uitzwaait voor een behouden vaart naar Londen én terug.

Het evenement begint om 13.00 uur. Zo wordt de aak rond die tijd met levende paling geladen. Tijdens dat overladen vanuit klassieke vissersschepen komen in de oude havenkom ook boeiers, Friese jachten en tjotters binnenvaren. Die schepen zullen de palingaak later die middag uitgeleide doen. Onder die schepen is ook het Statenjacht van de Provincie Fryslân. Ook horen en zien we het Lemster Wivenkoor zingend de haven binnenkomen. Rond 14.00 uur arriveren burgemeester Jannewietske de Vries en gedeputeerde Johannes Kramer. Zij zullen de bemanning bemoedigend toespreken. Ergens tegen twee uur gaat de bemanning aan boord. Natuurlijk leidt dat tot een dramatisch afscheid van familie en vrienden.

Vanaf 14.00 uur bent u getuige van het officiële afscheid. Onze burgemeester zal tegen drieën het vertreksein geven, na enkele korte praatjes. Zo zal John van de Velden, voorzitter Plaatselijk Belang, een passend cadeau namens Heeg aan de burgemeester aanbieden. Dat cadeau geeft onze burgemeester met de zogenaamde bijlbrief mee aan de aak. In London zullen die bijlbrief en het cadeau aan Lord Mayor Sadiq Kahn van London City worden aangeboden.

Als het weer en de omstandigheid het toestaat vertrekt de aak onder zeil vanaf haar vaste ligplaats uit de havenkom aan de Syl, gevolgd door boeiers, Friese jachten en tjotters. Er wordt gelegenheid geboden om mee te varen op de volgschepen, al zal het aantal plekken aan boord beperkt zijn. Nadat deze begeleidende vloot op het Heegermeer afscheid van de aak heeft genomen, keren deze schepen na ongeveer een half uurtje terug en wordt op het terrein van Pier Piersma het vertrekfestijn met een hapje en drankje afgesloten.

Toneelstuk De Palingvissers én Heegemer visser Freerk Visserman. Het toneelstuk, dat onder de regie van Gerard van der Laan tot stand is gekomen, is vrijwel uitverkocht. Bezien wordt om door deze overweldigende belangstelling mensen niet teleur te stellen. Voor nadere informatie daarover en kaartverkoop verwijzen wij naar onze plaatselijke VVV.

London. In de vorige Sylboade hebben we de belangstelling van het Britse Koningshuis al genoemd. Her Majesty the Queen toonde haar interesse. Maar het gaat verder. The Sustainable Eelgroup, die haar wereldcongres in London houdt en waarvoor onze palingaak het vlaggenschip is, heeft contact met Prins William. Hij zal, zoals de informatie nu reikt, glasaal uitzetten in de Theems ter gelegenheid van het congres. Hier in Heeg staat, naar wij hopen, de boel op 15 juni op z’n kop. Maar in London wordt het helemaal een drukte van jewelste. Voor degenen die dat in London willen meemaken:

  • 22/23 juni: Hermitage Mooring, evenement klassieke schepen; daar zal de aak tot 27 juni ook haar ligplaats hebben
  • 24/25/26 juni dagtochten over de Theems door de Tower Bridge en aanleggen aan de Dutch Mooring, afhankelijk van de situatie terplekke. Wie mee wil varen kan daarvoor contact opnemen
  • 26 juni einde dag kranslegging voor in/om Engeland omgekomen bemanningsleden van palingaken
  • 27/28 juni congres Sustainable Eel Group. Op donderdagmiddag/-avond 27 juni zal de receptie rond de palingaak plaatsvinden in St Katharines Dock (was eerder aangekondigd op 28 juni !).

Dutch Wooden Boat Festival. Op 5, 6 en 7 juli is het Dutch Wooden Boat Festival in de museumhaven Willemsoord in Den Helder. De palingaak zal daarbij aanwezig zijn. Den Helder is de laatste stop voordat de aak weer terugkeert naar de thuishaven Heeg. Kun je daarop niet wachten, ga dan naar Den Helder!

Mijlenactie. En natuurlijk attenderen wij jullie op de Mijlenactie. Voor € 25 per mijl helpt u de aak zijn reis af te maken (NL68RABO0116486325 aan Stichting De Palingaak onder vermelding van Steun in Mijlen). Zoals het er nu voorstaat moet de aak anders ergens tussen Scheveningen en Den Helder op zee blijven dobberen. Wij zijn bijna rond: wie helpt ons met de laatste loodjes?

 


 

Toneelstuk “De Palingvissers”

21 mei 2019

  Voorstellingen op donderdag 6, vrijdag 7, donderdag 13 en vrijdag 14 juni Tegenover de Syl, waar menig palingaak werd gebouwd, dáár in de schuur van Pier Piersma wordt het toneelstuk DE PALINGVISSERS opgevoerd. De aanleiding hiervoor is dat de Korneliske Ykes II -waar ook Pier nauw bij betrokken was en is- op 15 juni […]

Lees het volledige artikel →

Vertrek palingaak naar London wordt een groots festijn!!

9 april 2019

  Nu de aak weer op z’n plek legt en het eerste evenement op 23/24 maart in Bolsward al weer achter ons ligt, komt het er op aan. De komende maanden moet nog veel werk worden verzet. De aak zelf ligt er na de winterbeurt prima bij en kan de zeiltocht naar London met gemak […]

Lees het volledige artikel →

De palingaak maakt zich op voor London…

21 februari 2019

Al gaat op het moment van het schrijven van dit verhaal de discussie over de Brexit alle kanten op, wij laten ons niet van de wijs brengen. Dat doen onze contactpersonen in Engeland ook niet. Op 15 februari ontmoeten wij in London de delegatie, die met ons de tocht naar en het verblijf in London […]

Lees het volledige artikel →

De palingaak: aanloop naar London

11 december 2018

Op 19 oktober 2018 heeft Korneliske Ykes II voor het eerst met levende paling gevaren. Onze palingaak voer die vrijdag met zo’n vijfhonderd kilo dikke paling vanuit Heeg naar Enkhuizen. Friese paling naar Noord-Holland In alle vroegte -het was nog donker-  bracht visser Freerk Visserman die ochtend de paling naar de bun van de palingaak. […]

Lees het volledige artikel →

Het spook van de Palingaak uit Heeg

11 december 2018

We schrijven 1666. Brand, brand, brand………Een grote stadsbrand in de Engelse stad Londen. Door een ongedoofd vuur in een oven was er een moeilijk te blussen stadsbrand ontstaan. Drie dagen, 2 tot 5 september, is er met man en macht geblust, ook Nederlandse en Franse schippers hebben hierbij geholpen. Naar verluidt ook de schippers van […]

Lees het volledige artikel →

London: here we come !!

20 november 2018

In de Sylboade van september hebben we terug geblikt op het afgelopen, turbulente seizoen. Het is nu tijd om vooruit te kijken en vooral de blik te richten op onze tocht naar London. The European Sustainable Eelgroup rekent erop dat wij hun congres met de palingaak opluisteren. Deze organisatie, die zich inspant om de kweek, […]

Lees het volledige artikel →

Een turbulente zomer voor de palingaak

13 september 2018

Zomer 2018 zal in onze herinnering blijven. Met het overlijden van Willem O. Santema op 24 juli verliezen ook wij als vrijwilligers van de palingaak een markant persoon. Hij heeft veel voor ons betekend, zeker in de tijd van de eerste plannen en de opbouw van het museum De Helling. Hij leerde ons de verhalen […]

Lees het volledige artikel →

Met de palingaak de zomer in !!

14 juli 2018

De maanden juli en augustus zijn topmaanden voor Heeg en voor de palingaak. Dan varen wij elke dinsdag- en donderdagavond met gasten, die zich daarvoor kunnen aanmelden bij de VVV. Op 21 juni hebben we de opening van de VVV in het nieuwe pand bijgewoond: prachtig zoals zij nu in de voormalige winkel van Bergstra […]

Lees het volledige artikel →