Verhalen

Heb je haar nog gekend ? wie ? die vrouw die met een mand langs de deur brood verkocht voor een bakker om wat te verdienen. Dat was voor en na de tweede wereldoorlog heel gewoon, er waren geen bijstand uitkeringen.

Zij stapte een winkel binnen en vroeg aan de winkelier die een klant hielp of zijn vrouw ook wat nodig had. De winkelier zei dat ze op haar beurt moest wachten, en dat zijn vrouw met de baby zat. Haar antwoord was, wat meen je wel snotneus mijn tijd is geld ik kom hier nooit weer, en is nooit weer geweest.

Zij had twee broers waarvan één gehandicapt, en twee halfbroers, waarvan één ook in het boerderijtje woonde, die daar het kappersvak uit oefende, en tevens fietsen repareerde. Haar jongste broer Klaas de Bock voer een keer met een bootje onder de brug door in Heeg, op de brug stonden twee mannen waarvan de één de bijnaam Snoek had. Die riep, hee Bok stoot je horens niet, waarop deze terug riep ik schiet er als een snoek onderdoor. Deze broer is later met zijn gezin geëmigreerd naar Canada. Daardoor was zij alleen overgebleven van haar familie, en woonde nog in het oude boerderijtje aan het Sypke, wat inmiddels is weggebroken. Toen iemand bij haar op bezoek was, zei die gene, je hebt geen portretten van je overleden familie aan de wand. Nee zei ze, bij mij geen dode mensen aan de muur, dat hoort niet en wil ik niet. Een vraag of ze ook bij de vrouwen vereniging wou, was haar reactie, mannen leren uit de boeken, maar een vrouw hoort thuis te zijn.

Bij iedere begrafenis in Heeg stond zij op afstand te gluren wie er mee liepen in de rouwstoet, zelf kwam ze nooit naar een begrafenis. Omdat het opviel dat zij daar altijd stond is ze daar op aangesproken waar ze kwaad om werd, maar ze stond er nooit weer. Toen ze oud werd en het niet zo goed met haar ging, waarschuwden de buren de dokter of die eens ging kijken. Maar zij reageerde tegen de dokter dat zij geen vreemde mannen aan haar lijf wilde, waardoor de dokter zonder onderzoek weer vertrok. Uiteindelijk is zij naar een verpleeghuis voor vrouwen naar Sint Nicolaasga vertrokken.

Haar vader had vroeger ook al wat afwijkende streken, die dacht misschien plaatst mijn familie wel geen grafsteen op mijn graf wanneer ik overlijd, want hij kon niet goed met zijn jongste zoon. Zo gebeurde het dat er een grafsteen met het beurtschip naar Heeg kwam, met de mededeling dat de steen met het opschrift tegen de muur van de kerk op het kerkhof zou worden geplaatst. Een medewerker van de schipper las de tekst en de naam op de steen, die verbaasde zich er over dat de overledene op de steen, de datum van overlijden moest nog worden ingevuld, nog leefde. Daar is toen door de schipper overleg geweest met de kerkenraad, en moest de grafsteen terug naar de leverancier.  Later toen de persoon echt was overleden is er na een tijd aan de koster van de kerk gevraagd waar hij begraven is, hier of in Ypecolsga. De koster was er zeker van dat hij hier lag, maar je vindt het graf niet, omdat de zoon geen grafrechten wou betalen, is de steen verwijderd en was het graf weer beschikbaar.

Dit verhaal, door mij wat ingekort, las ik in de map met verhalen van Heegemers, van Heech fan Alds. Het was opgeschreven door een mevrouw uit Heeg, die ook wel briefwisseling had met koningin Juliana en Prins Bernhard.

F.K.

 

De voorvader van Tys Gunter geh. met zijn Vogeltje, woonde in de Ielkantoarssteeg, naast Botte de Jong, ouders van Aant en Gerry Gunter geh. met Piet Mantel, Tys was de verbouwer van de “Gunter State” van fam. Toen, woonde het laatst op Hinxstepoelspaed.

Gunter, Aant Migchiels, geb. 26 apr. 1806 te Heeg, 34 jaar, Bèstfeint te Heeg, z.v. Michiel Gunter, overleden, en Johanneske Sjoukes, te Heeg, huwt op 07 april 1840 te Heeg/ Wymbrits. met Antje Tysses Visser geb. en wonend te Sneek, d.v. Tys Lammert Visser, beroepsvisser te Sneek  en  Luutske Hoites Tytema te Sneek. Geb. akten Heeg/Wymbrits.: 25 febr. 1841 Michiel Aants, vader “Stuurman” te Heeg, op reis naar Londen, (aangever: Pieter Feikes Vlas), overleden voor 1850; 30 mei 1843 Tys Aants, vader doet zelf aangifte, Bèstfeint te Heeg, get. pake Tys Lammerts Visser, 53 jaar en Willem Willems Pot, 33 jaar Schipper te Woudsend; 11 april 1845 Johanneske Aants, vader Bèstfeint te Heeg, doet zelf de aangifte, get. Freerk Herres Ruward 33 jaar (ook aakbemanningslid) en Lipke Sybrens Reyenga, 28 jaar veerschipper te Heeg; 15 dec. 1846 Luutske Aants, vader Bèstfeint op reis naar Londen;  31 okt. 1848 Hinke Aants, vader Bèstfeint op reis naar Londen; 17 dec. 1850 Migchiel Aants, vader op reis naar Londen; 20 okt. 1852 Aant Aants, vader op reis naar Londen en dan   02 dec. 1855 Hinke Aants, vader Kapitein/Schipper, doet zelf de aangifte.

Volgens de “zeebrieven” van de aak de “Kornelia” van Heeg: was Aant Michiels op 08 aug. 1849 en 15 juni 1855 Schipper op deze aak!    

Overlijdensakten Heeg/Wymbrits.: 07 juni 1846 Michiel Aants Gunter, 5 jaar, vader Bèstfeint te Heeg;  08 juni 1861 Aant Aants Gunter, 8 jaar oud; 14 jan. 1851 Hinke Aants Gunter, 3 jaar oud; 04 dec.1886 Hinke Aants Gunter, 31 jaar oud, vader overleden. Overl. Certificaat Kent Engeland:  28 okt. 1858 Aant Michiels,  overleden te Swanscombe Kent Engeland. Overl.akte Heeg/ Wymbr.:  08 mrt. 1881 Antje Tysses Visser, oud 62 8/12 jaar; Huw.akten Heeg/Wymbrits.: 28 mei 1870 Tys Aants, 26 jaar boerenknecht te Idzega, vader overleden, huwt Tjitske Alles Fortuin,  27 jaar, geb. en naaister te Heeg, d.v. Alle Linzes Fortuin, overleden, en Sytske Tjibbes Wouda, arbeidster te Heeg; 14 mei 1881 Johanneske Aants, 36 jaar dienstmeid te Heeg, huwt met Martinus Adolph Frederik Hendrik Verstege, geb. ’s Hertogenbosch, 51 jaar, apothekers bediende  te Heeg, z.v. Johannes Jacobus Verstege en Grietje Poel, beide overl. Huw.akte Workum: 01 nov. 1884 Hinke Aants, 29 jaar dienstmeid te Workum (overl. 1886),  voor 6 mnd. te Heeg, huwt Bauke Tjeerds Gaastra, 48 jaar, geb. te Workum, weduwnaar van Wopkje de Vries, z.v. Tjeerd Tjerks Gaastra en Grietje Sjoerds Ybma, beide overleden.

Volgens scheepsberichten uit oude kranten blijkt het volgende:

15 juni 1855 A.M. Gunter, met “Kornelia” van Londen Texel binnengekomen.
17 juni 1855 A.M. Gunter, met de “Visscherij II” van Texel naar Londen uitgev.
19 juni 1855 R.A. Fortuin, met de “Kornelia”, van Texel naar Londen uitgevaren.
Volgens de Loydslijsten te London:
20 juni 1855 A.M. Gunter met de “Visscherij II” op de Thames aangekomen;
21 juni 1855 A.M. Gunter brengt de ‘Visscherij II” in Londen aan de Mooring;
22 juni 1855 A.M. Gunter brengt de “Kornelia” in Londen aan de Mooring. Conclusie: Ruurd Anskes Fortuin was (nog) niet “bekwaam” om zelf de Thames op te varen, (nog geen vaarbewijs voor de Thames).

Door mijn deskundige Hans Geestman, het volgende gevonden:
Aant Michiels Gunter, geb. Heeg op 26 apr. 1806, ged. NH Heeg op 1 mei 1806, bèstfeint ( 1840-1849), aakschipper (1849-1858), ovl. Engeland op 28 okt 1858, begr. Kent Engeland op 31 okt. 1858 te Swanscombe, Kent. Met alle, in Engeland overleden aakbemanningsleden van de Fryske SWHoek, is een gemiddeld dorpskerkhofje redelijk goed te vullen, zo is ons gebleken. Ze liggen op beide oevers van de Thames begraven, van Landsend tot in London, vaak binnen drie dagen overleden aan de cholera (besmet drinkwater) en of verdinking, maar “dood in de kooi” gevonden, kwam ook voor.

            Het  Certificaat van Overlijden uit Kent Swanscombe:

 

 

Aant Michiels, was de broer  van  Jan (Johan) Michiels Gunter , geb. rond 1796 te Heeg, huwt op 06 nov.1819 te Woudsend met Aaltje Wiegers Schotanus, 26 jaar dienstmeid te Westhem, d.v. Wyger Nolles Schotanus, timmerman, en Sijke Elias, echtgenoten te Hemelum H.O., Wyger Nolles is de zoon van Nolle Anskes Schotanus en Harmke Wygers Visser, de jongste dochter van reder Wyger Annes Visser (*1690) en Wypkje Riemers te Gaastmeer; en de vader v/d bruid is “arbeider” binnenvloot te Workum. Overl.akten Workum: 12-07-1872 Jan Michiels Gunter, gehuwd 76 jaar, z.b. te Workum, aangever: Rintje Jans Visser, Palinghandelaar te Workum en 04-12-1876 Aaltje Wiegers Schotanus, weduwe 84 jaar, z.b. te Workum, aangever: Romke Pilgroms, te Workum, 59 jaar winkelier, eerder aakschippers te Workum.

Dan nog even voor de curiositeit het volgende: Nolle Anskes Schotanus (1740) is de broer van auteurs voormoeder Popkje(n) Anskes Schotanus (1749), beide kinderen van Anskes Nolles en zijn 2e vrouw Tjiets Geerts, beide kinderen in Idskenhuizen (Doniawerstal) geboren. Uit het nageslacht van Popkje, stamt Grietje Rimmers Schotanus, gehuwd in 1878 te Hieslum Wons.deel met Jetze Ykes de Boer, arbeider in de vis/paling daar, en later te Heeg, en na 1900 “gemeente arbeider” met de bijnaam “Swartte” Jetze (de) “dykwerker”,  over deze Jetze en zijn nageslacht de volgende keer, een bijzonder genealogisch verhaal met titel: de Drenthse (Saksische) “Jonkvrouwe Johanna van Ruinen”

FT.

 

Het heeft Zijne Majesteit behaagd…

19 juni 2018

Het rapport vertelt: Riek Terpstra-Weersma (74) uit Heeg is pleegouder van 3 kinderen, was 6 jaar zorgverlener voor een echtpaar met kind; is actief in diverse functies bij de PKN kerk in Heeg, is vanaf 2001 mantelzorger voor haar kleinzoon; is vanaf 2006 bestuurslid en sinds 2016 voorzitter van Chr. Gemengd koor ‘Nije Moed’ in […]

Lees het volledige artikel →

Even Dag Zeggen

16 mei 2018

“Ben jij nog niet weg?”, is de zin waarmee verschillende dorpsgenoten mij de laatste weken begroetten. Mensen toch! Wij gaan toch niet zomaar weg -zonder dag te zeggen! Bij dezen geef ik mezelf de veer. Een dikke porseleinen periode – ruim twintig jaar- hebben we in Heeg aan ’t Sypke gewoond. Begin jaren ’90 kwam […]

Lees het volledige artikel →

Een Proevende Sjuul wordt ‘s Lands??

16 mei 2018

Tsja, wat nu toch weer? In de titel staat het hele verhaal eigenlijk al…. In 2010 schreef ik een stukje over Rob Driezen, die zijn ziel en zaligheid gooide in restaurant tante Sjuul en daar met veel plezier heeft staan koken. Vorig jaar schreef ik een stukje over Sybout en zijn Proeverij 67, waar hij […]

Lees het volledige artikel →

Jelte Pieters (Jelsma) & zonen aakschippers voor Ielkantoar Heeg

16 mei 2018

  De voorouders van Wynsen en (An)Drieske Jelsma, ouders van Jan en Meine Jelsma, Túnstritte, die later in Talma State hebben gewoond, en daar zij overleden. In 1795 komt Napoleon, op verzoek van een stel vooraanstaande Patriotten in balling schap, die zeggen namens de bevolking te spreken, de “ De Zeven Verenigde Provinciën”, binnenvallen, aan […]

Lees het volledige artikel →

Heech fan Alds

25 april 2018

  Van Kees de Jong kreeg ik om in te zien een hele dikke map, waar opstond personen en verhalen van Heegemers. Heel interessant daarin te lezen. Waar mij één persoon opviel die ik wel gekend heb, maar zijn hele levensloop stond hier beschreven die ik niet wist. Wie Roelof van Netten nog gekend heeft […]

Lees het volledige artikel →

Jeugdjaren van de Hellingbearen (1935)

16 april 2018

Ik ben een herfstkat, geboren in oktober, en een Hellingbear, zo noemden we ons. Wij woonden op de verste Helling, een klein buurtje op halve kilometer afstand van Heeg langs het Var. Onze ouders hadden daar een slagerijtje, en huurden het huisje van de rijkste boer van Heeg, A.D. Cnossen voor f 2,- in de […]

Lees het volledige artikel →

De Russyske bear

3 april 2018

Ein febrewaris, de maitiid lit fêst net lang meer op har wachtsje… en it earste ljipaai… mar Piet Paulusma hat wat oars ûnder de pet… de Russyske bear… matige oant strange froast en in hurde wyn, mei in gefoels temperatuer fan min 17 graden… De hiele winter noch hast gjin fûgel yn ‘e tún sjoen, […]

Lees het volledige artikel →

De laatste aakreis van Roelof Rinzes Feenstra

3 april 2018

Schipper op de Palingaak de “Stad Workum” van Rintje Jans Visser, Workum. Roelof Rinzes Feenstra, geb. 1838 te Eernewoude zoon van Rinse Roelofs Veenstra, binnenvisser, en Gelske Piebes de Jong, ook geb. te Eernewoude, zie vorige Sylboade, zij hebben samen tien kinderen, Grietje, Sytske, Jeltje, Roelof, Akke, Hendrik, Bauke onze overgrootvader, Piebe, Antje en Hiltje, […]

Lees het volledige artikel →